Jongeren en de RI&E: veilig werken met medewerkers onder de 18

Veel jongeren doen al vroeg werkervaring op. Met een bijbaan in een winkel, in de horeca of in een magazijn, of tijdens een stage. Dat is waardevol, voor de jongere en voor uw bedrijf. Maar jongeren hebben minder ervaring en zien risico's minder snel. Daarom gelden er voor medewerkers onder de 18 extra regels, en die moet u terugzien in de RI&E. In dit artikel uit de reeks RI&E onder de loep leest u wat de RI&E voor jongeren moet bevatten en hoe u het in de praktijk regelt.

Waarom jongeren extra aandacht nodig hebben

Jongeren zijn nog in ontwikkeling. Ze kennen het werk minder goed, zien gevaren minder snel en vinden het soms lastig om te zeggen dat ze iets niet begrijpen. Ook durven ze niet altijd nee te zeggen tegen een taak die ze eigenlijk nog niet goed kunnen. Daardoor is de kans op een ongeval groter, zeker als er niemand meekijkt.

In dit artikel gaat het vooral om jongeren van 16 en 17 jaar. Voor kinderen jonger dan 16 gelden strengere regels over welk werk mag en hoeveel uur. Werken er bij u kinderen onder de 16, laat u dan apart adviseren.

Wat de RI&E voor jongeren moet bevatten

Volgens artikel 5 van de Arbowet brengt u alle risico's van het werk in kaart in de RI&E. Werken er jongeren onder de 18 in uw bedrijf, of komen ze er regelmatig werken, dan geeft u in de RI&E bijzondere aandacht aan hun risico's. Dat staat in artikel 1.36 van het Arbobesluit. U kijkt in elk geval naar:

• de risico's door weinig werkervaring, het niet goed kunnen inschatten van gevaren en het feit dat jongeren lichamelijk en geestelijk nog niet volgroeid zijn;
• de inrichting en uitrusting van de werkplek;
• de stoffen, het lawaai, de trillingen en andere factoren waaraan zij worden blootgesteld, en hoe lang;
• de machines, gereedschappen en beschermingsmiddelen die zij gebruiken;
• de taken in het bedrijf en hoe het werk is georganiseerd;
• hun opleiding en de uitleg die zij krijgen.

Een algemene RI&E zonder aparte aandacht voor jongeren is dus niet genoeg.

Werk dat jongeren niet mogen doen

Op meerdere plekken in het Arbobesluit staan verboden en extra regels voor jongeren. Een paar voorbeelden:

• Jongeren mogen niet werken op een plek waar het lawaai 85 dB(A) of hoger is, en mogen niet worden blootgesteld aan schadelijke trillingen (artikel 6.27).
• Jongeren mogen niet werken met stoffen die onder meer giftig of kankerverwekkend zijn, schadelijk zijn voor de voortplanting of een allergie kunnen veroorzaken. Ook werk met gevaarlijke biologische agentia van categorie 3 of 4 is verboden (artikel 4.105). Of een stof hieronder valt, ziet u aan de H-zinnen op het veiligheidsinformatieblad.
• Werk met ontplofbare of licht ontvlambare stoffen, bijtende of irriterende stoffen en gassen onder druk mag alleen onder deskundig toezicht (artikel 4.106).
• Deskundig toezicht geldt ook voor onder meer het besturen van trekkers, werk met gevaarlijke dieren, eentonig werk op stukloon en werk waarbij de jongere het tempo niet zelf kan bepalen, bijvoorbeeld aan een lopende band (artikel 7.39).

Leg in de RI&E per taak vast of een jongere die mag doen en onder welke voorwaarden. Zo weten leidinggevenden precies waar de grens ligt.

Deskundig toezicht

Werken er jongeren in uw bedrijf, dan moet er deskundig toezicht zijn op hun werk (artikel 1.37). Hoeveel toezicht nodig is, hangt af van de risico's uit de RI&E. Deskundig toezicht betekent dat er iemand in de buurt is die het werk kent, de risico's begrijpt en op tijd kan ingrijpen. Een collega die zelf net begonnen is, kan dat meestal nog niet.

Brengt een taak risico's met zich mee door gebrek aan ervaring of doordat jongeren gevaren niet goed inschatten? Dan mag een jongere die taak alleen doen als het toezicht die gevaren echt voorkomt. Lukt dat niet, dan mag een jongere dit werk niet doen.

Goede instructie vanaf de eerste dag

Jongeren moeten vóór hun eerste werkdag weten wat ze gaan doen, welke risico's daarbij horen en hoe ze veilig werken. Geef die uitleg in gewone taal en controleer of het is overgekomen. Laat een jongere een taak bijvoorbeeld eerst voordoen voordat die het werk alleen doet.

Geef jongeren ook een vast aanspreekpunt. Iemand bij wie ze terecht kunnen met vragen, ook als ze denken dat het een domme vraag is. Wie vragen durft te stellen, werkt veiliger.

Werktijden en pauzes voor jongeren van 16 en 17

Voor jongeren gelden aparte regels voor werk- en rusttijden. Deze staan in de Arbeidstijdenwet. Voor jongeren van 16 en 17 jaar geldt onder meer:

• maximaal 9 uur werken per dienst;
• maximaal 45 uur per week, en gemiddeld niet meer dan 40 uur per week over vier weken;
• bij een dienst van meer dan 4,5 uur een pauze van minimaal 30 minuten, eventueel gesplitst in twee keer 15 minuten;
• elke dag minimaal 12 uur aaneengesloten rust, met daarin de uren tussen 23.00 en 06.00 uur. Werken in de nacht mag dus niet;
• elke week minimaal 36 uur aaneengesloten rust.

Houd hier rekening mee bij het maken van roosters, zeker in drukke periodes zoals de feestdagen.

Jongeren in de winkel en het magazijn

In de retail en in magazijnen werken veel jongeren met een bijbaan. Denk bij de RI&E aan taken als het duwen en trekken van rolcontainers, tillen van dozen, werken met een snijmes of een kartonpers, werken op een trap of opstapje, het vullen van koel- en vriescellen en contact met klanten die boos worden. Bepaal per taak of een jongere die mag doen en welk toezicht nodig is.

Veilig beginnen loont

Een goede eerste baan bepaalt vaak hoe iemand later over veilig werken denkt. Jongeren die goed worden ingewerkt en serieus worden genomen, werken veiliger en blijven vaak langer. Zo voorkomt u ongevallen en verzuim, en bent u een aantrekkelijke werkgever.

Hulp bij de RI&E voor jongeren

Prevensa helpt werkgevers om jongeren goed op te nemen in de RI&E. Wij voeren uw RI&E uit of toetsen deze, bepalen welke taken jongeren wel en niet mogen doen en adviseren over instructie en toezicht. Een getrainde preventiemedewerker houdt daarna zelf het overzicht. Hoe wij werken in winkels en magazijnen, leest u op de pagina's RI&E voor retail en winkels en RI&E voor logistiek en transport. Wilt u weten waar u staat? Vraag een vrijblijvende offerte aan of neem contact met ons op.

Laatst bijgewerkt: oktober 2026